Bài thơ Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ


Các bài văn mẫu lớp 9

Bài thơ Khúc hát ru em bé lớn trên lưng mẹ

Bài thơ Khúc hát ru em bé lớn trên lưng mẹ

Hướng dẫn


Phải đến thời đại của chúng ta, khi giai cấp vô sản lãnh đạo và thiết lập một nhà nước kiểu mới, thì hình ảnh những con người bình thường mới được thể hiện phong phú trong văn học, nghệ thuật. Trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, nhiều nhà thơ đã được ghi danh bằng những tượng đài lớn ghi lại chiến công và lòng yêu nước của những con người vô danh ấy. Bài thơ Khúc hát ru em bé lớn trên lưng mẹ của Nguyễn Khoa Điềm cũng là một trong những tượng đài đó.

Bài thơ có thể chia làm ba phần. Các đoạn văn có số câu bằng nhau, được thay đổi ý để mở rộng nội dung nhưng vẫn giữ nguyên hình thức, giọng điệu. Bốn câu diễn tả lời ru của mẹ như một điệp khúc trong cả ba khổ thơ. Có thể coi bài thơ như một kỉ niệm với kết cấu ba tầng.

Hai câu mở đầu được giữ nguyên trong cả ba đoạn. Từ câu thứ ba của mỗi đoạn nói công việc của người mẹ:

Ở đoạn 1: Mẹ giã gạo nuôi bộ đội. ở đoạn 2: Mẹ đang tỉa bắp trên núi Ka-Lơi. ở đoạn 3: Mẹ dọn lán, con cưỡi ngựa vào rừng.

Từ những tác phẩm cụ thể đó, tác giả nảy sinh cảm xúc, mở rộng tính khái quát của chi tiết thơ.

Đây là bà mẹ Tây Nguyên luôn địu con trên lưng mỗi khi đi làm. Chọn người mẹ đang nuôi con và đứa con còn bú mẹ làm hai nhân vật tham gia chiến đấu, tác giả muốn nhấn mạnh đến thắng lợi của cuộc kháng chiến. Bài thơ là sự phát triển song hành của một tình yêu lớn: tình mẹ, tình đất nước. Trong tình mẹ con, người con sớm biết chia sẻ với mẹ mọi gian khổ của cuộc đời đánh giặc. Khi mẹ giã gạo:

Nhịp đập nghiêng ngả, giấc ngủ tôi nghiêng ngả. Mồ hôi mẹ rơi nóng hổi trên má tôi. Đôi vai mẹ nhấp nhô làm gối. Khi mẹ tỉa bắp thì:

Lưng núi thì to mà lưng mẹ thì nhỏ Và:

Mặt trời bắp nằm trên đồi Mặt trời của mẹ, con nằm ngửa.

Đến khi mẹ vào chiến khu, lời chia sẻ của mẹ đã trở thành biểu tượng mạnh mẽ đại diện cho cả một thế hệ chiến đấu trước tuổi:

– Từ lưng mẹ vào chiến trường – Từ nghèo khó vào Trường Sơn

Mặt khác, mong ước của người mẹ cũng dần được nâng lên, từ mong con khôn lớn, sức dài vai rộng:

– Sau này lớn vung chày chìm sân.

– Sau này lớn lên con sẽ cho mười Ka – Lui To ước:

Xem thêm: Bình giảng bài thơ Khúc hát ru em bé lớn trên lưng mẹ của Nguyễn Khoa Điềm

– Trong tương lai, bạn sẽ lớn lên trong một nhóm người Tự do

Một bước tiến dài trong tình cảm và trong nhận thức của nhân dân lao động đã được ghi lại bằng nhiều lớp hình ảnh lôgic. Hành động thứ nhất: mẹ giã gạo nuôi bộ đội (Mẹ thương akay, mẹ thương bộ đội). Hành động tiếp theo là trồng ngô nuôi làng (Mẹ thương con kay, mẹ thương làng đói). Hành động cuối cùng là cõng em để chiến thắng trận cuối cùng (Mẹ yêu con, mẹ yêu tổ quốc). Mong muốn của mẹ ở hai công việc đầu tiên là sự dư dả về vật chất. Mong ước cao nhất của mẹ là độc lập, tự do.


Điểm đặc biệt của bài thơ là tác giả chỉ tập trung vào một hình ảnh. Tinh, tâm, cảnh đều hội tụ vào hình đó, từ thấp đến cao. Các ý thơ song song ở cả ba khổ thơ nhưng có sự phát triển từ từ. Các câu chồng lên nhau thành từng cặp ý, có quan hệ với nhau, có khi ở ngay trong một câu, có khi ở câu trên, câu dưới. Tương phản trong một câu như:

– Nhịp xương chày nghiêng giấc ngủ em

– Lưng mẹ to mà lưng mẹ nhỏ.

Khi so sánh ở hai câu thường tạo ra lối liên tưởng đột ngột và ngắn gọn. Ý thơ từ cụ thể đến khái quát rất nhanh, đầy biến hóa, dễ tiếp thu. Tôi nghĩ đây là đặc điểm thú vị nhất của bài thơ này:

– Vai mẹ nhấp nhô làm gối

Trở về chiếc nôi và trái tim để hát

Xem thêm: Soạn bài Tôi đi học của Thanh Tịnh

– Mặt trời của ngô ở trên trái đất

Mặt trời mẹ tôi nằm ngửa

– Từ lưng mẹ ra chiến trường

Từ nghèo bước vào Trường Sơn

Tình mẫu tử có thể nói là mãi mãi. Nguyễn Khoa Điềm cố gắng nói ít, nhưng cho ta thấy hết cái tinh tuý của tình mẹ ấy: thiết tha, nồng nàn như tất cả tình mẹ con Việt Nam truyền thống, nhưng mang tính chất cao cả vĩ đại của thời đại cách mạng. Cách diễn đạt rất mới: Người ví đứa con như mặt trời của mẹ, nhưng mặt trời với thân hình gầy guộc, nằm ngay trên lưng mẹ. Cây ngô sống được nhờ có nắng, mẹ sống được bao nhọc nhằn của cuộc đời này là nhờ có con. Nhưng em đối với anh còn hơn mặt trời đối với cây cối, vì mặt trời còn cao mà em ở ngay sau lưng anh, anh luôn vỗ về em, lắng nghe hơi ấm của em tỏa trực tiếp trên da thịt anh. Anh cảm thấy em lớn lên từng ngày trên lưng anh. Ý thơ sâu sắc như vậy nhưng vẫn bám rất chắc vào chi tiết thực. Nó gây ấn tượng mạnh vì được chế từ câu thơ trên: Nắng ngô nằm trên đồi. Tác giả tung hứng chi tiết, hình ảnh rất tài tình: ý trên gợi ý dưới, câu dưới gợi ý câu trên, các đoạn sau đan xen chặt chẽ. Đây là bài thơ mà cấu trúc trở thành nội dung. Nếu còn ý thơ này mà thiếu đi những mánh khóe đó thì hương sắc sẽ nhạt đi nhiều.Ví dụ hai câu:Từ lưng mẹ vào chiến trường Từ nghèo khó vào Trường Sơn

Nếu tách hai câu ra xa nhau thì không thấy được tính tất yếu của cách mạng. Câu trên có thể vẫn là một câu thơ hay: Từ cuộc đời của em bé đặc biệt này, tác giả đã bao quát số phận của cả đất nước – một đất nước có truyền thuyết về cậu bé làng Gióng chui ra từ lũy tre. là nhảy lên ngựa sắt ra trận, câu nói đầu tiên là đi đánh giặc. Câu thơ ít hình tượng nhưng cũng là cách khái quát con đường đi đến cách mạng của nhân dân ta. Đặt hai câu cạnh nhau, tạo thành một cặp lập luận, chúng cộng hưởng với nhau, tạo thành một khối vừa sâu sắc về ý nghĩa, vừa đẹp về hình ảnh.

Cuối cùng, hãy nói về phần đầu của bài viết. Đây là câu hay nhất của bài ca dao: Bé lớn trên lưng mẹ. Mẹ trở nên vĩ đại như đất, con như huyền diệu Phù Đổng. Hình ảnh tuy phi lý nhưng đã nắm bắt được nội dung bài thơ một cách hợp lý nhất.

Nguồn: Vietvanhoctro.com

Xem thêm: Nhận xét về vẽ đẹp của Thúy Kiều, Thúy Vân trong đoạn trích Chị em Thúy Kiều



thẻ:
#con đường #con người #đời sống #em bé #Khúc hát ru em bé lớn trên lưng mẹ #kỷ niệm #lao động #mẹ tôi #mẹ #Nguyễn Khoa Điềm

Bạn thấy bài viết Bài thơ Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ có giải quyết đươc vấn đề bạn tìm hiểu không?
Nếu không hãy comment góp ý thêm bên dưới để tieuhocchauvanliem.edu.vn có thể chỉnh sửa & cải thiện nội dung tốt hơn cho độc giả nhé!
Cám ơn bạn đã ghé thăm Website Trường Châu Văn Liêm

Chuyên mục: Văn Mẫu Lớp 9

Nguồn: Trường Châu Văn Liêm

Related Articles

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Back to top button