Cách làm bài văn phân tích tác phẩm thơ trữ tình


Các bài văn mẫu lớp 12

Cách làm bài văn phân tích về thơ trữ tình

Cách làm bài văn phân tích về thơ trữ tình

Hướng dẫn


1. Phân tích tâm trạng của nhân vật trữ tình

a) Nhân vật trữ tình trong bài thơ là nhân vật trữ tình trực tiếp (tác giả trực tiếp bộc lộ tâm trạng, tình cảm, suy nghĩ của mình). Đằng sau nó còn có một loại nhân vật trữ tình gián tiếp, và một nhân vật nữa là tác giả (Mẹ Suốt, Người con gái Việt Nam…).

b) Sau khi đọc toàn bài, cần chỉ ra các nghĩa trong các câu thơ, nắm được đại ý của cả bài. Đây là bước đầu tiên, để có ấn tượng chung. Chẳng hạn, đọc Đây mùa thu tới, ấn tượng đầu tiên gợi cho ta là: Một bài thơ về mùa thu, một mùa thu buồn mà đẹp. Sau đó, bạn có thể khám phá điểm chung đó.

c) Nắm bắt được sự vận động, diễn biến tâm trạng của nhân vật trữ tình. Để nắm bắt được sự vận động, diễn biến tâm trạng của nhân vật trữ tình, thông thường người ta chia bài thơ thành các phần, đoạn (nếu là thơ khổ thơ thì theo câu) tương ứng với tính chất, ý nghĩa. tâm trạng thể hiện trong đó. Chẳng hạn, trong bài thơ Đất nước của Nguyễn Đình Thi, ta thấy sự vận động, phát triển của tâm trạng tình cảm như sau:

– Từ mùa thu này, nhớ về một mùa thu Hà Nội đã qua, một mùa thu đẹp, mộng mơ, buồn, lặng lẽ và lưu luyến.

– Mùa thu Việt Bắc, cũng là mùa thu của đất nước hôm nay hiện lên trong cảm giác hân hoan, phấn khởi, tự hào, sau đó là niềm xúc động sâu xa hướng về cội nguồn.

– Hình ảnh đất nước đau thương nhưng hào hùng hiện lên trong lòng căm thù giặc, tinh thần quật khởi, hào hùng, bi tráng, mang âm hưởng sử thi.

d) Chú ý những chi tiết nghệ thuật tiêu biểu và tâm trạng nhân vật trữ tình.

Những chi tiết ấy có khi là hình ảnh thơ, có khi là nhịp điệu câu thơ, hay lặp từ, có khi chỉ là một từ láy,… Tâm trạng của nhân vật trữ tình có khi là một loại tâm tư. tâm trạng, đôi khi phức tạp như một phức hợp tâm trạng. Tâm trạng của nhân vật trữ tình trong bài Đất nước trên cũng là một tâm trạng phức tạp. Trong những bài thơ dài, rộng về khuôn khổ và lý tưởng, nhân vật trữ tình thường mang tâm trạng phức tạp đó.

e) Cuối cùng phải tổng hợp, khái quát và nâng cao, thường kèm theo đánh giá. Cũng có khi liên hệ và so sánh bài viết, chủ đề, tâm trạng, v.v.

2. Phân tích toàn bộ bài kiểm traHởhoặc đoạnHở

Cách phân tích toàn bài thơ, hay đoạn, khổ thơ, đoạn thơ thường được khai thác ở hai phương diện: nội dung và nghệ thuật. Có thể lần lượt phân tích ý nghĩa tư tưởng, rồi phân tích những giá trị nghệ thuật đặc sắc. Tuy nhiên, nó cũng có thể được thực hiện song song.

a) Bám sát văn bản đoạn thơ, chia đoạn và tìm ý chính của từng đoạn. Đối với mỗi khổ thơ, đoạn, câu thơ vẫn có thể chia thành các ý nhỏ. Riêng đối với thơ tứ tuyệt (chẳng hạn một số bài thơ Nhật kí trong tù của Hồ Chí Minh), cách chia thông thường là chia theo cấu trúc: khai, thừa, chuyển, hợp; hoặc chia thành hai câu đầu và hai câu cuối (tuỳ theo từng bài cụ thể).

b) Sau khi tìm được ý chính của mỗi đoạn, hãy chuyển các ý chính đó thành các luận điểm. Chẳng hạn, với bài Tràng Giang, có thể chia thành ba luận điểm tương ứng với ba phần như sau:

– Hình ảnh dòng sông dài bất tận.

– Hình ảnh dòng sông vắng vẻ.

– Tâm trạng nhớ nhà, nhớ quê của tác giả.


Xem thêm: Tập làm văn: Tập làm văn: Luyện tập tả cảnh

c) Khi phân tích, thao tác giải thích, cắt nghĩa là quan trọng nhất, nhằm giúp người đọc hiểu được ý nghĩa của tác phẩm trên các bình diện, làm cho người đọc tin tưởng, đồng cảm với quan điểm của tác giả. tôi. Vì vậy, thành phần lập luận phải chiếm vị trí cơ bản, sau đó kết hợp với các dẫn chứng để minh họa cho lập luận. Việc phân tích các dẫn chứng lấy từ tác phẩm (hình ảnh, câu văn, ngôn từ, nhạc điệu, cách dịch…) phải chọn lọc được những dẫn chứng phù hợp, tiêu biểu. Chẳng hạn, ở khổ thơ đầu của bài “Đây là mùa thu tới” có hai hình ảnh chính: rặng liễu và tà áo…

d) Trong quá trình phân tích luôn hướng tới sự tổng hợp, khái quát ở từng cấp độ cho phù hợp, sau đó tiến tới những khái quát lớn của toàn bài. Luận đề là sự khái quát. Toàn bài có cái nhìn bao quát toàn bài. Đây là quá trình quy nạp. Tuy nhiên, trong bài tập, các thao tác đôi khi có thể rất linh hoạt, có thể đi theo lối suy diễn mà vẫn có thể chấp nhận được.

e) Tránh chuyển thể thơ thành văn xuôi. Nếu diễn theo dạng chung chung thì bài viết thiếu cảm xúc, rời rạc, không thu hút người đọc.

3. Bình giảng thơ trữ tình

a) Chúng ta phải nhận ra những tín hiệu nghệ thuật độc đáo, khác lạ, độc đáo chưa từng thấy trong thơ ca. Trong một câu thơ chỉ có một tín hiệu, có khi đồng thời có nhiều tín hiệu. Thông thường ở những câu thơ hay, nhiều tín hiệu nghệ thuật xuất hiện.

Ví dụ hai câu thơ:

Ôi miền quê chảy máu

Dây thép gai chọc thủng trời chiều.

Ít nhất hãy chú ý đến những dấu hiệu nghệ thuật sau: câu cảm thán “ôi”, “đồng quê chảy máu” là hình ảnh nhân hóa, “Dây kẽm gai chọc thủng trời chiều” bao hàm cả biện pháp nhân hóa và nhân hóa. nghĩa bóng; sự kết hợp giữa hai câu thơ: mặt đất đỏ máu, nắng chiều xé nát… tạo nên một khung cảnh bi tráng.

b) Sau khi nhận ra những tín hiệu nghệ thuật quan trọng đó, cần tiến hành giải thích (giải thích, cắt nghĩa) cho mạch lạc ý nghĩa mà đoạn thơ biểu đạt. Khi giải thích cần thuyết phục người đọc theo nghĩa phân tích, làm cho người đọc tin tưởng. Cần tránh diễn đạt đơn giản, thô thiển ý nghĩa câu thơ, hình ảnh thơ. Tránh liệt kê các cách hiểu khác nhau về cùng một tác phẩm nghệ thuật mà không bày tỏ sự đồng tình hay không đồng tình với một tác phẩm nào đó.

Phải đặt đoạn văn, khổ thơ, câu thơ trong toàn bài; và đến lượt nó, phải đặt nó vào toàn bộ sự sáng tạo của tác giả, có khi vào hoàn cảnh lịch sử – văn hóa mà bài thơ ra đời để hiểu đúng ý nghĩa của bài thơ.

c) Cùng với thao tác thuyết giảng là cái bình. Ở đây có nhiều cách: bộc lộ sự đánh giá trực tiếp của nhà văn, mượn lời người khác để đánh giá, nhập tác giả và suy luận, nhập nhân vật trữ tình và tưởng tượng; liên hệ với những câu thơ, bài thơ khác để thấy những nét riêng, v.v.

Có dạy sâu xa thì người bình mới phát tâm. Nếu nó hời hợt, nó chưa tới, thì dù có yên tâm đến mấy cũng sẽ không thuyết phục, độc giả sẽ không tin vào những lời nhận xét “rỗng tuếch” như vậy. Nhận xét thể hiện rõ nhất giọng điệu, thái độ, tình cảm, sự nhạy cảm thẩm mỹ. Vì vậy nó mang đậm dấu ấn cá nhân của nhà văn. Sau đây là lời nhận xét rất tài hoa và tế nhị của Hoài Thanh về bài thơ Duyên phận:

“Xuân Diệu có hai câu thơ rất hay:

Con đường nhỏ gió đung đưa

Bỏ cành hoang, nắng chiều về

Chỉ hai câu tả cảnh. Nhưng cảnh vật như tan đi theo lời ca. Chỉ cần một chút rõ ràng để trở nên thơ mộng hơn.”

Nguồn: Vietvanhoctro.com

Xem thêm: Suy nghĩ về ý thơ: Tôi khóc cho những chân trời không có người bay, và tôi khóc cho những người bay không có chân trời



thẻ:
#đường #Đất nước #Hồ Chí Minh #phân tích #quê hương #tư tưởng #tả cảnh #tưởng tượng #văn phân tích #Việt Bắc #Xuân Diệu

Bạn thấy bài viết Cách làm bài văn phân tích tác phẩm thơ trữ tình có giải quyết đươc vấn đề bạn tìm hiểu không?
Nếu không hãy comment góp ý thêm bên dưới để tieuhocchauvanliem.edu.vn có thể chỉnh sửa & cải thiện nội dung tốt hơn cho độc giả nhé!
Cám ơn bạn đã ghé thăm Website Trường Châu Văn Liêm

Chuyên mục: VĂN PHÂN TÍCH

Nguồn: Trường Châu Văn Liêm

Related Articles

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Back to top button