Phân tích bài ca dao Khăn thương nhớ ai?


Các bài văn mẫu vào lớp 10

Phân tích câu ca dao Nhớ ai?

Phân tích câu ca dao Nhớ ai?

Hướng dẫn


Ca dao yêu nước Việt Nam có những câu hát sâu lắng, da diết về nỗi nhớ thương: “Đêm qua em ra đứng bên ao/ Trông cá, cá lặn, trông sao, sao mờ”, “Nhớ ai bâng khuâng bâng khuâng” Như đứng đống lửa, như ngồi trên đống than”… Biển thương nhớ mênh mông hiện ra trong thế giới ngôn từ giản dị. Không thể không nhắc đến một câu ca dao như thế – Khăn nhớ ai?

Nỗi nhớ thương trong bài thơ trở nên nhịp nhàng, âm điệu qua những biểu tượng nghệ thuật quen thuộc, gợi cảm. Cô gái mượn khăn, xin đèn nói hộ tâm trạng của mình. Chị cũng gửi vào mắt em ánh mắt không lời để rồi khép lại bài hát bằng những trăn trở, lo lắng về một tương lai hạnh phúc. Trong hệ thống biểu tượng đó, chiếc khăn được nhắc đến đầu tiên. Một chiếc khăn kỉ niệm ngày đôi lứa gặp nhau? Phải chăng chiếc khăn từ thuở ấy là hình bóng người yêu thân thiết quấn lấy người con gái? Chính vì thế mà đôi bạn xưa thường mượn hình ảnh chiếc khăn “Gửi khăn, gửi bao, nhắn gửi/ Gửi đôi người đi xa”. Động thái trữ tình của chiếc khăn trong ca dao này thật đặc sắc. Có phải “thương nhớ một ai” mà “rơi xuống đất”, đâu mà “đeo vai”? Những động tác đối lập của những chiếc khăn trong nghệ thuật phối hợp, hai dải gấm mở ra một không gian đượm chất hoài niệm. Một tâm trạng hoang mang, lo lắng khiến con người “ngã ngửa” tưởng chừng không còn chủ động trong việc đi đứng. (Nhớ ai bồi hồi/ Như đứng trong đống lửa, như ngồi trên đống than hồng). Đặc biệt là hình ảnh “Ngày mai nhớ ai/Khăn lau nước mắt”, nỗi nhớ lặng im, chỉ có khăn chung bên cạnh. Những giọt nước mắt lặng lẽ, không “nuốt như mưa” mà lắng đọng, chất chứa bao suy tư.

“Khăn quàng nhớ ai?” đã trở thành điệp khúc da diết của tiếng gọi hoài cổ xuyên suốt phần đầu của bài ca dao. Theo phong cách đan chéo, nỗi nhớ trong điệp khúc này gọi ra, hoặc thể hiện trong từng bước di chuyển phía sau. Chiếc khăn trong nghệ thuật nhân hóa đã thay lời người mang khăn, nâng niu, giữ gìn chiếc khăn, thổ lộ tình cảm của mình. Tinh tế nhưng vẫn rất mãnh liệt.


Xem thêm: Phân tích hình tượng cây xà nu trong truyện ngắn “Sảnh rừng” của Nguyễn Trung Thành.

Nếu như nửa đầu bài ca là nỗi nhớ choán đầy không gian thì hình ảnh ngọn đèn trong đêm không tắt lại khắc họa một chiều thời gian khác để nỗi nhớ hiển hiện bất tận: “Chiếc đèn nhớ ai/ Mà ngọn đèn không tắt.”. Hình ảnh đó vẽ nên bóng chày. Hình ảnh ấy khắc sâu hình ảnh người con gái lặng lẽ thao thức với nỗi nhớ trong đêm. Ngọn đèn không tắt là ngọn lửa tình còn mãi trong tim. Nếu đèn không tắt, thì còn lâu mới mòn mỏi vì hoài niệm. Vần “Khăn lau nước mắt”, “Nhưng đèn không tắt” và việc sử dụng thanh trắc nối hai biểu tượng khăn và đèn trong một hoàn cảnh thống nhất. Đôi mắt của người hoài niệm đã thấp thoáng những giọt nước mắt ở những câu thơ trước, trực tiếp đến đây: “Mắt nhớ ai/ Mắt ngủ trằn trọc”. Những nét bút “chấm bài” của dân gian gói gọn rất nhiều tâm trạng. Lo lắng trở nên nặng nề. Hiện lên trong cảm nhận của người đọc là đôi mắt nhớ nhung trằn trọc trong đêm vắng, một mình một ngọn đèn tối. Nỗi nhớ trong tình yêu có sức mạnh rất lớn. Nỗi nhớ hiện ra bên ngoài nhờ khăn và đèn, rồi lặn vào trong qua con mắt của người hoài niệm. Nhưng trong cách nói “Mắt ngủ trằn trọc” dường như thấp thoáng đâu đó những nỗi băn khoăn da diết đan xen của một màu sắc tâm trạng khác không còn chỉ là nỗi nhớ. Chà, những câu kết thúc đã bộc lộ điều đó với người đọc: “Đêm qua tôi lo lắng – lo lắng vì một bên không yên”.

Hóa ra nó không chỉ là ký ức. Đó cũng là nỗi lo “không thể yên bề gia thất” nữa. Ca dao từ thể thơ với liên từ “nhớ ai” kết nối mọi biểu tượng ở đây trải rộng ra nhiều chiều và chan chứa những cung bậc cảm xúc khác nhau. Em – nhân vật trữ tình – cô gái trong bài thơ vẫn lo lắng, “chưa yên thân”. Tâm trạng rõ ràng từ việc đặt tên. Nhưng đằng sau nỗi nhớ da diết đó là gì? Có lẽ đó là “một phía” của những dự đoán về tương lai hạnh phúc của cặp đôi. “Chiếc khăn nhớ ai?”/ “Chiếc đèn nhớ ai?”, “Mắt nhớ ai?” – nhưng có ai đang mất ăn mất ngủ đến mức hoang mang như mình không? Và từ yêu thương, cho đi, nhớ nhung đến “Ước gì chúng ta ở nhà” là một khoảng cách vô tận ở giữa. Thân phận lệ thuộc, khó tự quyết định cuộc sống của mình trong xã hội cũ, những ràng buộc khắt khe đã làm rạng ngời tình yêu, hạnh phúc, tự do, những trăn trở bày tỏ “Thương mẹ mà không dám nói/ Sợ mẹ bằng trời sợ cha càng bằng”. bầu trời”… tất cả những điều “một phía” đó có phải là điều trăn trở trong lòng người con gái?

Tiếng nói của người dân lao động về tình yêu và lòng biết ơn đã được cất lên như thế. Nhớ không lơ lửng. Thương và nhớ muốn neo lại trong niềm khao khát về một mái nhà đoàn tụ và tình gừng cay muối mặn. Đó chính là điều khiến người đọc cảm nhận sâu sắc về giọng điệu trữ tình trong bài. Chiếc khăn, ngọn đèn và đôi mắt khao khát, những biểu tượng phương tiện ấy cứ thế mà thấm vào hồn Việt, ta còn mơ hồ nhận ra trong thơ ca hiện đại: “Sao nhớ ai lấp lánh/ Soi đường binh đao giữa trời đèo mây/ Ngọn lửa nhớ ai đêm lạnh/ Sưởi ấm lòng người lính giữa ngàn cây” (Nguyễn Đình Thi)

Nguồn: Vietvanhoctro.com

Xem thêm: Phân tích bài thơ “Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ” của Đặng Trần Côn



thẻ:
#Cảm nhận #mọi người #hiện đại #khăn nhớ một ai đó #lao động #thời gian

Bạn thấy bài viết Phân tích bài ca dao Khăn thương nhớ ai? có giải quyết đươc vấn đề bạn tìm hiểu không?
Nếu không hãy comment góp ý thêm bên dưới để tieuhocchauvanliem.edu.vn có thể chỉnh sửa & cải thiện nội dung tốt hơn cho độc giả nhé!
Cám ơn bạn đã ghé thăm Website Trường Châu Văn Liêm

Chuyên mục: Văn Mẫu Lớp 10

Nguồn: Trường Châu Văn Liêm

Related Articles

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Back to top button