Phân tích bài thơ “Tỳ bà hành” của Bạch Cư Dị

Phân tích bài thơ Tỳ Bà Hành của Bạch Cư Dị

Hướng dẫn


Đề bài: Em hãy phân tích bài thơ Tỳ Bà Hành của nhà thơ Bạch Cư Dị

Mở bài Phân tích bài thơ Tỳ Bà Hành của Bạch Cư Dị

Bài thơ, là một bản nhạc buồn làm say đắm lòng người, khi nghe trong tiếng đàn như thêm phần giận hờn. Tác giả Bạch Cư Dị (772-846), hiệu Lạc Thiện, hiệu Hương Sơn cư sĩ, là một nhà thơ nổi tiếng của Trung Quốc thời Đường. Ông là một trong những nhà thơ hàng đầu trong lịch sử thơ ca Trung Quốc, dường như chỉ đứng sau Lý Bạch và Đỗ Phủ. Ông là một trong những người chủ trương cách tân thơ ca cùng với Nguyễn Chấn, Trương Tịch, Vương Kiên, ông chủ trương thơ ca phải gắn liền với đời sống, phản ánh hiện thực xã hội, phản bác những thứ văn chương. hình thức thôi. Thơ ông được truyền bá khắp dân gian, thậm chí còn lan sang cả Nhật Bản và các nước khác, chứng tỏ thơ ông có ảnh hưởng rất lớn. Thơ ông giàu tính hiện thực, phản ánh rõ nét xã hội thời bấy giờ, kết hợp với hàm ý trào phúng tinh tế, kín đáo. Nhưng thơ ông thấm đượm tư tưởng nhân đạo, nhân văn. Ông rất hòa với dân, không nghĩ làm quan mà cao sang hơn người, ông chủ trương nên làm thơ để cho dân hiểu. Tác phẩm của ông để lại khoảng 2.800 bài thơ.

Thân bài Phân tích bài thơ Tỳ Bà Hành của Bạch Cư Dị

Các tác phẩm lớn nhất của ông phải kể đến: “Trường Hiếu Ca”, “Tần Trung Dị”, “Dư Nguyên Cửu Thư”, “Tỳ Bà Hành”. Tỳ Bà Hành là một trong những tác phẩm vĩ đại nhất và hay nhất của Bạch Cư Dị. Nói về sự thương cảm của ông đối với những cô gái chịu nhiều hủ tục, nghèo đói mặc dù nhan sắc không ai sánh kịp. Bài tập cũng nói về tiếng lòng của một người phụ nữ kém may mắn trên bến Tầm Dương trong một đêm trăng thu. Năm 816, Bạch Cư Dị bị giáng xuống làm Tư Mã quan, ở trong quân Cửu Giang, vào một đêm trăng thu đẹp trời nhưng trong lòng không vui, nghe tiếng tỳ nữ kể về một cuộc đời. của nhiều bất hạnh. của nàng, tác giả cảm nhận được cảnh “Tuổi cùng trời” khóc đầm đìa trong tiệc hoa sau khi nữ ca sĩ thôi đánh đàn hạc. Hình ảnh nào trong bài cũng ảo diệu, câu thơ nào cũng đẹp, và cũng “sang chảnh”.

Xem thêm: Phân tích tác phẩm Chiến phụ

Một đêm khuya trên bến Tầm Dương, trong tiết trời thu hiu quạnh, gió hiu hiu thổi, lau sậy xào xạc, diễn ra lễ chia tay “người xuống thuyền, khách dừng chèo”. Chén Quỳnh gửi gắm bao nỗi nhớ, cảnh nên thơ: có dòng sông, có thuyền, có trăng, có đôi bạn thơ. Không gian, thiên nhiên, cỏ cây với gió thu như thấm đượm một nỗi buồn:

“Bến Tầm Dương canh khuya đưa khách,

Quinn hơi thu, lau và giúp đỡ,

Người xuống xe, khách ngừng chèo,

Chén Quỳnh mong cạn nhớ tre chiều ti ti”

Khách và chủ đều bâng khuâng “sợ chia ly” khao khát được nghe tiếng sáo, tiếng đàn “nhớ hàng tre chiều, tiếng ti vi” khi tiếng đàn môi ngân vang. Dòng sông trở nên mênh mông, trăng thu càng sáng. Một hình ảnh đầy chất thơ: “Mênh mông nước soi gương trong”. Xưa có nhà thơ lấy làm vui mà khen câu này là “tiếng chim mới hay, chủ vui, khách lại dùng”. Như một cuộc chia tay giữa hai người bạn thân, là khởi đầu cho một cuộc gặp gỡ vô cùng cảm động giữa người đẹp và tài tử.

Sau cuộc chia tay là gặp gỡ kỹ nữ và nghe cô ấy chơi đàn hạc. Khi gặp nàng, đó là phút bối rối của nhà thơ. Giữa đất trời, sông nước, trăng thu ấy, không hẹn trước, cuộc gặp gỡ giữa nhà thơ và cô gái điếm qua tiếng đàn cầm kia đã diễn ra vô cùng xúc động. Nhà thơ “dời thuyền” ra thăm hỏi: “Ai sẽ dẫn?” kỹ nữ “dừng sợi dây và nán lại để im lặng”. Một bài thơ trữ tình đầy cảm xúc. Nhà thơ ân cần mời, kỹ nữ ngập ngừng, chín phần mười ngạc nhiên. Ngoại hình của người đẹp được miêu tả:

“Tay cầm đàn che nửa mặt hoa

Xem thêm: Soạn đề “Trích đoạn thơ” của Hoàng Đức Lương

Chơi piano trong vài giờ,

Mặc dù nó không nên là một bản tình ca hay”


Người đẹp xuất hiện trong phút đầu gặp gỡ, chưa ai rõ danh tính, nhưng qua dáng vẻ bỡ ngỡ, bẽn lẽn, qua tiếng đàn cầm ta có thể đoán được một nét bất thường trong tính cách của nàng. cô gái điếm mà tác giả đã gặp tối nay. Tiếng đàn man mác buồn, cả nỗi buồn chất chứa chỉ có thể nghe qua tiếng đàn. Nhưng mấy ai có trình độ nghe đàn mà hiểu lòng người, nên thi sĩ đúng là tài tử sành điệu cầm thơ đã tai đó Chung Tử Kỳ:

“Lắng nghe tim sầu dây sầu,

Hình như giận lâu rồi

Bạn cau mày và chơi bản nhạc buồn

Giải thích hết thảy trước sau vô số kể.”

Cảm xúc dường như nén chặt trong con người ấy, con người tài hoa ấy được thể hiện qua những âm sắc, giai điệu với nhiều “buồn”, “giận”, “nghe đứt ruột” như muốn khóc. Trong câu thơ “chắp tay đánh đàn” là một tâm trạng bi thảm.

Thành tựu nổi bật nhất trong bài thơ “Tỳ Bà Hành” là nghệ thuật miêu tả tiếng đàn. Trong bữa tiệc hoa đăng trên bến Tầm Dương, cô kỹ nữ được điều trần là một tài tử kiêm nhạc sĩ rất sành nhạc, đặc biệt hơn nữa lại có một đời sống, tình cảm cay đắng, đã trải qua bao thăng trầm, nổi tiếng trôi dạt như cô kỹ nữ ấy.

Trong đoạn đầu, tiên hiệp được miêu tả từ xa, mơ hồ trong sương Tầm Dương. Lần sau, tiếng đàn được miêu tả bằng âm sắc, giai điệu, cảm xúc, tình cảm của hai tâm hồn đa tài, đa sầu đa cảm. Ngón tay của kỹ nữ “buông tay” lướt trên phím đàn, hai bài ca kỹ Ni Thường và Lục Yêu vang lên. Câu thơ cho người đọc biết người chơi dường như không phải là gái điếm mà là một nhạc công hiếm có:

“Những ngón tay buông mũi khoan, và nhẹ nhàng,

Trước Ni Thường nhanh chóng xử phạt Lục Yêu”

Tiếp theo là mười bốn câu thơ, Bạch Cư Dị sử dụng một loạt so sánh ẩn dụ để ca ngợi âm sắc trong giai điệu tiên nữ.

Xem thêm: Tình yêu của người phụ nữ trong tình ca đôi lứa.

Tiếng đàn biến hóa diệu kỳ, có lúc ào ạt như mưa rào, có lúc thì thầm như lời tâm tình:

“Sợi dây lớn nhường chỗ cho mưa rào,

Chuyện vặt vãnh chẳng khác gì chuyện riêng tư ”.

Tiếng đàn không êm, có lúc bổng, lúc thấp, trong trẻo như ngọc dội vào mâm ngọc, như tiếng chim ríu rít lời ca: “Tiếng đàn lúc trầm lúc bổng”. “Mâm ngọc đột nhiên ở nơi nào?” hạt nảy mầm”, “trong hoa ríu rít gọi nhau”… Giọng cô tiếp tục như “nước chảy xiết xuôi ghềnh” rồi bỗng “dừng lại”. Cô diễn “khoảng lặng trong tiếng đàn một cách nức nở. Những người dự tiệc nghe đàn đều kinh ngạc trước sự kỳ diệu của luồng âm thanh qua ngón đàn biểu diễn tài hoa của cô gái điếm.

Nhưng tiếp theo, ta thấy tiếng đàn như buồn, như giận nhưng làm say đắm lòng người. Bốn ẩn dụ cuối cùng là những biến thể của các giai điệu như nước phun ra từ chiếc bình bạc vỡ, ầm ầm như kỵ binh xung trận, như tiếng dao trên chiến trường, như tiếng xé lụa. Ảnh nào cũng đẹp và thanh thoát. Ngôn ngữ trong bài đầy âm thanh:

“Chiếc bình vỡ tràn đầy nước,

Ngựa sắt va chạm với tiếng dao

Cung đàn đầy khúc ca thanh tao

Tiếng tơ xé bốn dây”

Trong dòng âm thanh ấy, cảnh vật bên ngoài như ru hồn người trong giấc mơ, mê đắm, thất thần, tất cả “lặng lẽ” lắng nghe tiếng đàn tiên. Cảnh hiện lên qua nét bút đầy chất thơ. Dòng sông như mênh mang hơn, ánh trăng như sáng hơn, con thuyền đắm chìm trong giấc mộng đêm thu:

“Thuyền ít lá đông tây vắng lặng

Một vầng trăng trong vắt trên sông.”

Kết luận Phân tích bài thơ “Tỳ Bà Hành” của Bạch Cư Dị

Qua bản dịch thơ của Phan Huy Vịnh, ta có thể thấy bài Tỳ Bà Hành của Bạch Cư Dị rất hay và hấp dẫn. Ta đắm chìm trong tiếng nhạc qua những vần thơ trầm bổng du dương. Giữa kỹ nữ và thi nhân dường như là một người bạn tâm giao. Bao nhiêu âm thanh là bấy nhiêu biểu hiện của cuộc đời đắng cay u uất.

Theo Nhungbaivanhay.vn


Bạn thấy bài viết Phân tích bài thơ “Tỳ bà hành” của Bạch Cư Dị có giải quyết đươc vấn đề bạn tìm hiểu không?

Cám ơn bạn đã ghé thăm Website Trường Châu Văn Liêm

Chuyên mục: VĂN MẪU 10

Nguồn: Trường Châu Văn Liêm

Related Articles

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Back to top button